เสียงในข้อ…บอกอะไร

เสียงดังในข้อ เกิดจากอะไร?

สาเหตุของการเกิดเสียงตามข้อเกิดได้จากหลายปัจจัย ได้แก่ เกิดจากก๊าซในน้ำไขข้อกลายเป็นฟอง เช่น เมื่อหักข้อนิ้วมือทำให้ปลอกหุ้มข้อต่อขยายออก ในขณะที่แรงดันในข้อลดลง ก๊าซที่ละลายอยู่ในน้ำไขข้อจึงผุดเป็นฟองแล้วรวมตัวกันเป็นฟองก๊าซขนาดใหญ่ เมื่อยืดข้อต่อออกไปอีก น้ำไขข้อจะไหลกลับเข้าสู่ข้ออีกครั้ง ทำให้ฟองก๊าซขนาดใหญ่เหล่านั้นยุบลงเป็นฟองขนาดเล็กอย่างรวดเร็วจึงทำให้เกิดเสียงดังภายในข้อ หรืออาจเกิดจากการเคลื่อนไหวของข้อ กระดูกอ่อน และเอ็นรอบๆ ข้อ ซึ่งมักจะเป็นบริเวณข้อเข่าและข้อเท้า รวมถึงมีอาการข้อเสื่อมจนทำให้พื้นที่ผิวข้อขรุขระ เมื่อมีการเสียดสีกันจึงทำให้เกิดเสียงได้

วิธีดูแลให้ห่างไกล “โรคข้อ”

1. ควบคุมน้ำหนัก
น้ำหนักเป็นหนึ่งในสาเหตุใหญ่ของปัญหาเกี่ยวกับข้อ คือ ยิ่งมีน้ำหนักตัวมากเท่าไร ข้อต่อต่างๆ ในร่างกายก็ยิ่งต้องรับภาระอันหนักอึ้งมากขึ้นเท่านั้น การควบคุมน้ำหนักจึงเป็นการช่วยทะนุถนอมข้อกระดูกทางหนึ่งด้วย

2. อย่าอยู่ในอิริยาบถเดิมนานๆ
ให้ปรับเปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ โดยเฉพาะท่าทางที่ผิด และส่งผลเสียต่อข้ออย่างเช่น การนั่งยองๆ หรือบางคนชอบยืนทิ้งน้ำหนักตัวไปด้านเดียว ซึ่งเป็นการสร้างภาระให้ข้อข้างนั้นรับน้ำหนักเพียงด้านเดียว รวมไปถึงการนั่งหลังงอ และก้มหน้าทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ติดต่อกันนานๆ ก็เป็นผลเสียต่อข้อต่อบริเวณคอและกระดูกสันหลังส่วนเอว ดังนั้น ไม่ว่าจะนั่ง นอน หรือยืน ก็ควรจัดให้อยู่ในท่าทางที่ถูกต้อง และหมั่นขยับตัว ยืดแขนยืดขาเพื่อบริหารข้อต่อให้ใช้งานได้ดีอยู่เสมอ

3. ไม่หักโหมออกกำลังกายจนเกินไป
เพราะหากออกกำลังกายหนักเกินไปจะส่งผลโดยตรงต่อข้อและกระดูก แต่ควรออกกำลังกายควบคู่ไปกับการเสริมสร้างกล้ามเนื้อ เพราะกล้ามเนื้อจะช่วยแบ่งเบาภาระต่างๆ ของข้อต่อ เมื่อร่างกายต้องเคลื่อนไหวรุนแรง โดยเฉพาะการมีกล้ามเนื้อหน้าท้องและกล้ามเนื้อหลังที่ดี จะทำให้หมอนรองกระดูกสันหลังรับภาระการเคลื่อนไหวและแรงต่างๆ น้อยลง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงของอาการหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมได้มาก

4. หลีกเลี่ยงการใช้ยาบางชนิดบ่อยเกินความจำเป็น
เช่นการใช้สเตียรอยด์แบบฉีดเพื่อลดการอักเสบของข้อ เพราะหากใช้บ่อยๆ อาจส่งผลต่อข้อกระดูก ทำให้ข้อเสียและกระดูกบางลงได้
อาการข้อเสื่อมนั้น หากไม่ป้องกันเสียตั้งแต่ต้น นอกจากจะนำมาซึ่งความเจ็บปวดทรมาน และทำให้การใช้ชีวิตประจำวันยากลำบากขึ้นแล้ว ยังเป็นโรคที่ยากจะรักษาให้หายขาดหรือกลับคืนสู่สภาพปกติ ดังนั้น ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ เริ่มดูแลรักษาข้อให้อยู่ในสภาพดีตั้งแต่วันนี้ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีในอนาคต

ข้อมูลจาก ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลเปาโล